PVC Nedir? PVC, "vinil" , (Poli
Vinil Clorür) kelimesinin kisaltilmis seklidir ve petrol (veya
dogalgaz) ile tuz'dan petrokimya tesislerinde üretilen, formülü
-(CH2-CH2) olan bir polimer türüdür. Bu polimer, çesitli
katki maddeleri ile harmanlandiktan sonra yüksek sicakliklarda
sekillendirilerek plastik haline getirilir ve kullanilir. PVC, polimer
zincirinde klor atomu tasiyan ender termoplastiklerdendir. Klor içermesi
nedeni ile PVC'nin alev alma sicakligi yüksektir, alev tutustugunda
kendiliginden hemen söner. PVC çok yüksek sicaklarda
termal olarak kolaylikla bozulur ve korrozif bir gaz olan hidroklorik
asit çikarir. PVC, diger polimerlere kiyasla daha fazla miktarda
ve çesitte katki maddesi ile karistirilabilir. Bu nedenle de,
PVC plastik malzemenin maliyeti nispeten düsüktür;
genel ve çok amaçli kullanim saglar. PVC, Polietilen'i
takiben en çok kullanilan bir polimer türüdür.
PVC Nelerde Kullanilir?
PVC, insaat sektöründen (pencere profili, kapi, panjur,
sulama ve pis su borulari, duvar-yer ve çati kaplama malzemesi
olarak) ambalaj-paketleme sanayine (bi-oriente ince shrink film, kapak
içi mantari, sise ve torba yapiminda), tiptaki çesitli
uygulamalardan (kan torbasi, serum tüpü, ameliyat eldiveni
ve kalp kateter'i olarak)elektrik-elektronik malzeme yapimina (yüksek
volt izolatorü, optik fiber kilif zarfi olarak), otomotiv alanindaki
kullanimlarindan (cam fitili/silecek sistemi, döseme, paspas
olarak), çesit1i diger tüketim esyasinin üretimine
(oyuncak, çesitli sportif malzeme, musamba, suni deri ve ayakkabi;
ve hatta kredi kartlarinin yapimina) kadar, kisaca hayatimizin hemen
her alaninda yaygin olarak kullanilmaktadir.
PVC Çevre Dostu
mudur?
1-PVC atiklar, kagit ve cam atiklar gibi, toplanip tekrar degerlendirilebilir
(vinil cam profili veya diger plastik malzeme üretim hattina
belli oranlarda eklenerek tekrar kullanilabilir, hatta elyaf haline
getirilerek tekstil sanayinde degerlendirilebilir,
2- PVC'nin pencere profili ,Lambri veya kapi imalinde kullanilmasi
ile "ahsap ikame edilmekte" agaç kesimi azalmakta
ve ormanlarin korunmasi saglanmaktadir. Bu açidan PVC, "çevre
dostudur", "çevreyi koruma görevini de üstlenmistir".
3-PVC, tüm plastiklerde oldugu gibi, hafiflik saglamaktadir.
PVC, ahsap'tan çok daha hafiftir. Öte yandan ayni hacimdeki
Alüminyum ve PVC bloklar karsilastirilir ise, PVC'nin yaklasik
iki kat daha hafif oldugu görülür.
5-PVC pencere profilleri kullaniminin bir diger çevre katkisi,
sagladigi iyi izolasyon nedeni ile yakittan tasarruf ettirmesi ve
çevrede olusan ve hava kirliligini arttirici etkisi olan karbon
dioksit gibi çesitli yakit gazlarinin azalmasina yol açmasidir.
PVC malzeme kullanimi ile yakit miktarinda. % 30-50 oranlarinda daha
az kullanim olacagi anlasilir. Kullanilan yakittaki azalma, ayni ölçüde
çevre kirliliginde azalmaya, daha az atik gaz ve kül'e
yol açacak ve ekonomik olarak da kazanim saglayacaktir.
PVC Kanser Yapar mi?
Bu konuda (1) VC monomeri ve (2) kullanilan katki maddeleri olarak
iki farkli konuda bilgi aktarimi gerekmektedir.(1) VC Monomeri: PVC,
petrol ve tuz'dan ilk asamada üretilen Vinil Klorür (kisaca
VC) monomerinin tam polimerlestirilmesi ile elde edilir. Yaklasik
20 senedir, belli doz'un üzerinde dogrudan VC aliminin karacigerlerde
odaklanan özel bir kanser türüne yol açtigi
bilinmektedir. Bu nedenle de, VC üretilen fabrikalarda gaz ortaminda
2 ppm (milyonda iki kisim)' dan fazla VC bulunmasina izin verilmez.
Bu miktar, son yillarda, emniyet olarak 1 ppm degerine indirilmistir.
Yine de eklemek gerekir ki, günümüzün gelisen
teknolojileri sonucu tüm dünyadaki mevcut PVC fabrikalari,
kontrollü kapali sistemlerde çalisir, gelismis ölçüm
sistemleri ile devamli izlenir ve VC ile dis ortamin hiç bir
sekilde temasi veya sizma olmasi, söz konusu degildir. Nitekim,
Dünya Saglik Örgütünün raporlarina göre,
1978 yilindan itibaren hiçbir ülkede VC'ye bagli herhangi
bir saglik sorununa rastlanmamistir. Ancak, bir hususa da dikkat çekmek
gerekir: eger VC'den PVC üretilirken polimerlesme dikkatli yapilmaz
ise, bir miktar VC; üretilen polimer PVC'nin içinde kalabilir.
Hakli olarak kamu oyunda tedirginlik yaratan hususlarin basinda PVC
içinde kalabilen VC gelmektedir. Ancak günümüzde,
itina ile uygulanan polimerlesme sonrasinda elde edilen ürün
olan PVC'ye yine de buhar-vakum uygulanmakta ve olabilecek tüm
riskler giderilmektedir. Bu süreçten geçmis olan
PVC, VC açisindan herhangi bir saglik sorunu yaratmayacaktir.
Günümüz profil üreticilerinin yine de kullandiklari
PVC'nin içindeki VC miktarlarini düzenli olarak izlemeleri
gerekmektedir. (2) Katki Maddeleri: PVC'nin, örnegin profil olarak
islenmesi öncesi, dayanikliligi arttirmak amaci ile "darbe
arttirici, impact modifier", isi ve isik dayanimini yükseltmek
amaci ile bazi (genellikle Baryum, Kadmiyum, Kalay ve Kursun esasli
olan bazi agir metal tuzlari) "stabilizörler ve pigmentler"
(genellikle Titanyum esasli); aynca "çesitli dolgu maddeleri"
(örnegin, stearik asitle kaplanmis kalsiyum karbonat) ile isleme
akmayi kolaylastiran katkilar ve kaydiricilar kullanilir. PVC profil
yüzeyine herhangi bir özel islem uygulanmaz; ancak özel
yüzey renkleri (örnegin ahsap rengi) elde edilmek istendiginde
bazi akrilik tabakalar yüzeye özel bir islemle eklenir.
Bilindigi gibi, kursun türünden agir metaller ve tuzlari,
vücutta biriktirdikleri sürece tehlikelidir. Belirtilen
katki maddelerinden özellikle zehirli olarak dikkati çeken
kursunlu bilesiklerle ilgili olarak, bunlarin 1970'1i yillardan beri
profil imalinde kullanildigi ve günümüze kadar herhangi
bir etkilemenin rapor edilmedigi bilinmektedir. Tersine, kursun bilesiklerinden
belli oranlara kadar katilarak üretilmis PVC borularin, içme
suyu sebekelerinde dahi kullanimina izin verilmektedir. Kanserojen
etkisi bilinen Kadmiyum katkili PVC'lerin, özellikle PVC uygulamalari
konusunda asiri hassas olan AT ülkelerinde, pencere profili olarak
kullanildigi bilinmektedir. Amerikan ilaç Birligi (FDA) tarafindan
toksit olmadiklari ve profillerin dis etkilere olan dayanimini arttirdigi
bilinen kalayli ve çinko'lu katkilar da önerilmektedir.
Kisaca, PVC'de kullanilan tüm bu katkilarin, kullanilan sinirlari
için, insan sagligina herhangi bir etkisi bulunmamaktadir.
PVC Kapi ve Pencereleri
Koku Yapar mi?
Kullanilan PVC pencere ve kapilar, kati haldedir ve oda sicakliginda
herhangi bir gaz çikisinin olmasi beklenmez. Bununla birlikte,
PVC pencere profillerinin takildigi yerlerde, bir kokunun varligindan
bahsedilir ve tedirgin olunur. Her yeni malzemede oldugu gibi, PVC
profillerde de imalat ve nakil v.b. nedenlerle üzerine sinmis
olan koku olabilir, ancak bu kisa sürede yok olur. PVC profilleri,
yapilan test sonuçlarinin da gösterdigi gibi, hava ve
su sizdirmazligi açisindan mükemmel" dir; dolayisiyla
odanin içinde sonradan olustugu söylenen her tür
koku, bu üstün 'sizdirmazlik" nedeni ile, ahsap malzemede
oldugu gibi, disariya sizamaz ve bu nedenle zamanla yogunlasarak artabilir.
PVC profil tasiyan pencerelerin, zaman zaman açilarak odanin
havalandirilmasi, süphesiz saglikli olacaktir.
PVC Pencerelerin Temizlik
ve Bakimi Nasil Yapilir?
PVC pencerelerinin montajindan sonra varsa siva ve badana tadilatlari
yapilir.Koruyucu bandi çikartilir bandin uzun süre sicaga
ve günes isigina maruz kalmasi profil yüzeyine kaynamasina
neden olacagindan çikartilmasini güçlestirir.Bunu
önlemek için bantlari serin havada çikartmak gerekir.
Aksi halde 55ºC ye kadar isitilmis ince bir yagin bant yüzeyine
sürülerek 4-5 saat bekletilip sonra çikartilmasi
daha uygun olur. Profillere yapismis boya, harç gibi maddeler
hemen ama kazinmadan özenle temizlenmelidir.Temizlerken kullanilan
deterjanlarin asiri partiküllü olmamasina dikkat edilmeli,
sivi veya krem olanlar tercih edilmelidir. Metal donanimli su veya
sabunla temasindan kaçinilmalidir. PVC sistemleri çözücü
veya agarticilarla temizlenmemelidir. Yapi elemanlari yüzeyindeki
terlemeyi önlemek için; 1-Içerdeki
isi 20-22ºC dolaylarinda olmalidir. 2-Yapinin banyo-WC gibi yogun
su kullanilan bölümleri Pencere ile havalandirilmalidir.
3-Yemek pisirilirken açiga çikan su buhari ocak üstü
aspiratörlerle giderilmelidir. 4-Günde en az 4-5 defa havalandirilmalidir.